ဒူခ်ီရာတန္းတြင္ရခိုင္လံုထိန္းမ်ားက႐ိုဟင္ဂ်ာ ၂၀ ဦး အား သတ္ ၿဖတ္ အေလာင္း ေဖ်ာက္ ေဆာင္း ပါး၊ New York Times

မႈရင္း-New York Times ဘာသာျပန္-စိုင္ဖုလႅာဟ္(ျမန္မာမြတ္စလင္မီဒီယာ)

ဒူခ်ီရာတန္ရြာ၊ ျမန္မာ။

ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္ည၊ လေရာင္မႈန္ျပျပေအာက္၀ယ္ မိသားစုပိုင္ကြမ္းယာဆိုင္၌ ညေစာင့္ အိပ္ေနသူ သားႀကီး မူဟာမတ္(၁၅ႏွစ္အရြယ္)အား တရြတ္တိုက္ဆြဲေခၚသြားၾကပုံကုိ မိခင္ျဖစ္သူ ေဇာ္ပသာ တစ္ေယာက္ သူမ၏ ၀ါးအိမ္ေလးကေလးထဲမွ လွမ္းၾကည့္႐ုံသာ တတ္ႏုိင္သည္။

အဓမၼဆြဲေခၚသြားသူေတြက ေကာင္ေလးကုိ ေသနတ္ဒင္ႏွင့္ ထုရင္း ဖုန္ထူထူလမ္းေပၚ လဲက်သြား သည္အထိ ႐ုိက္ႏွက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သူမက အင္တာဗ်ဴးတြင္ လက္ဟန္ေျခဟန္ျဖင့္ ေျပာျပသည္။
သူမလည္း ေၾကာက္လန္႔တႀကီး စပါးခင္းထဲသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီး သားျဖစ္သူမွာ ေသဆုံးသြားၿပီဟု ယူဆ ရေၾကာင္း သူမကဆိုသည္။၀တ္႐ုံအနက္ကို ၀တ္ဆင္ထားေသာ ဇိုယာက တံခါးသုံးေပါက္ အကြာတြင္ တံခါးခ်က္ကို ျပရင္း လက္နက္ကိုင္ အုပ္စုက တံခါးကို ရိုက္ခ်ိဳးၿပီး ဒရၾကမ္း၀င္ေရာက္ကာ ၁၄သားအရြယ္ မုဟမၼဒ္ကုိ ႐ုိက္ႏွိက္ေၾကာင္းႏွင့္ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ သူ႕ကုိ မျမင္ေတြ႕ရေတာ့ေၾကာင္း သူမကဆိုသည္။
တစ္ညတည္းတြင္ ဒူခ်ီရာတန္ရြာ၌ တုိက္ခိုက္ခံရမႈေၾကာင့္ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္ စုစုေပါင္း ၄၀ ထက္မနည္း ေသဆုံးၿပီး ကာလၾကာရွည္ဖိႏွိပ္ခံရေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာတို႔အတြက္ အဆုိး၀ါး ဆုံး အၾကမ္းဖက္ခံရမႈမ်ားအနက္ တစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ လုံထိန္း တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ ေဒသခံ အစြန္းေရာက္ ရခိုင္ဗုဒၶ ဘာသာ ၀င္မ်ားက ရခိုင္ရဲတပ္သားတစ္ဦးအား ႐ုိဟင္ဂ်ာတို႔က ျပန္ေပးဆြဲ ထားျခင္းေၾကာင့္   ေဒါသထြက္ကာ ၎တို႔ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ျမန္မာအစုိးရက ႏုိင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွုပ္ႏွံမႈ ကို ေရွ႕ ရႈလ်က္ အဆုိပါေက်းရြာ၌ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ သတ္ျဖတ္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ တြင္တြင္ျငင္း ဆိုခဲ့ သည္။   ျမန္မာလူ႕အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္ကလည္း အဆုိပါ သတင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ “အတည္ျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိေသာ သတင္း”အျဖစ္သာ ေဖာ္ျပသည္။

သုိ႔ေသာ္ ၁.၃ သန္းခန္႔ရွိၿပီး ႏုိ္င္ငံသားျငင္းပယ္ခံထားရေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ တုိးပြားလာေန ေသာ အၾကမ္း ဖက္မႈလကၡဏာမ်ားကုိ ကုလသမဂၢက ရွာေဖြလ်က္ရွိသည္။ကုလသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္ ၿပည္ေထာင္ စုသို႔ တင္သြင္းသည့္ ကမၻာ့အဖြဲ႕အစည္း၏ အစီရင္ခံစာတြင္ အစုလုိက္ အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ ခံထားရသူမ်ားကုိ ဦးစြာေတြ႕ရွိရသည့္အခ်က္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၁၀ ဦးခန္႔   ေရေလွာင္ ကန္ထဲ တြင္ ျမဳပ္ခ်ည္ေပၚခ်ည္ျဖစ္ေနေၾကာင္း တစ္ခ်ိဳ႕မွာ ကေလးငယ္မ်ား၏ ဦးေခါင္း မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း တိုက္ ခုိက္မႈအၿပီး ေဒသတြင္းသို႔ တိတ္တဆိတ္၀င္ေရာက္လာသူ မြတ္စလင္ ၅ ဦးက   ေတြ႕ျမင္ ခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။


၎တုိ႔အနက္တစ္ဦးက စိတ္လႈပ္ရွားၿပီး မ်က္စိေမွာက္ျခင္းေလာဟု သံသယျဖစ္ကာ အဆိုပါ ေရေလွာင္ ကန္ထဲ သို႔ လက္ျဖင့္ ေသခ်ာေအာင္ စမ္းသပ္ၾကည့္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာဆုိသည္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း မ်ား က ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ႏုိ္င္ငံေရး၊ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းမႈ ေပၚလစီကုိ က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆက္လက္ ကိုင္ဆြဲထားသည့္တုိင္ေအာင္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားသည္ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တုိ႔ကို အနည္းငယ္ သာ ထိန္းသိမ္းခဲ့သည့္ ျမန္မာအစုိးရအတြက္ စမ္းသပ္မႈ တစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။

႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ားစုေနထုိင္ရာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျပည္နယ္အစုိးရ၏ မြတ္စလင္တုိ႔အား လႈပ္ရွား သြား လာ ခြင့္ ကန္႔သတ္ျခင္း၊ လုံေလာက္ေစ့ငွေအာင္ စီးပြားရွာခြင့္မရျခင္း စသည့္ မ်ားစြာေသာ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ ခ်ယ္မႈ တို႔ကို ျမန္မာ အစုိးက အားေပးေထာက္ခံသည္။သယံဇာတေပါၾကြယ္၀ၿပီး အပ်ံ သင္ စဒီမုိကေရစီ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ စီးပြားေရးအကူအညီႏွင့္ စိတ္ေစ တနာေကာင္းမ်ား ၀ိုင္း၀န္း ပုံေအာေနခ်ိန္တြင္ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္မႈမ်ားသည္ ျပည္နယ္ အစိုးရ အတြက္ စိန္ေခၚမႈ တစ္ရပ္လည္း   ျဖစ္ သည္။ အဆိုပါႏုိင္ငံမ်ားက ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံပုံႏွင့္ ပတ္သက္၍ အၿမဲမျပတ္ စိုးရိမ္ လ်က္ ရွိၿပီး အစုိးရ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို ေျပာင္းလဲရန္ အေမွ်ာ္လင့္ႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကသည္။

ေသာၾကာေန႔က လူနည္းစု မ်ိဳးႏြယ္၀င္မ်ားကို ဆက္လက္ ဖိႏွိပ္ၿဖိဳခြဲမႈတစ္ရပ္ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ယင္းမွာ အစုိးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာတုိ႔အတြက္ အဓိကအားထားရာ က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈ ေပးေနေသာ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕(MSF)ကို ရပ္တန္႔ရန္ အမိန္႔ထုတ္ျပန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းအဖြဲ႕ သည္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ားအျပားကုိ ငွားရမ္းထားေၾကာင္း အစုိးရအရာရွိတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစုေနထုိင္ရာတိုင္းျပည္တြင္ ေ၀ဖန္ပုတ္ခတ္မႈၾကာရွည္စြာ ခံစားခဲ့ရေသာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ားအျပားသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက အလြန္ည့ံဖ်င္းေသာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္ရၿပီး ထြက္ခြာသြားလာခြင့္မရွိသကဲ့သို႔ အလုပ္လုပ္ခြင့္လည္း မရခဲ့ေခ်။ ဒူခ်ီရာတန္ကဲ့သို႔ေသာ ေက်းရြာမ်ားရွိ ရြာသားမ်ားကသာ ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ား၏ သက္ညွာမႈျဖင့္ အိမ္ႏွင့္ရာႏွင့္ ေနထိုင္ခြင့္ရခဲ့သည္။ အမ်ားစုက အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အုပ္စုတုိ႔၏ လႈံ႕ေဆာ္ျခင္းကို ခံရသည္။ ဘုန္းႀကီးမ်ားက တုိင္းျပည္၏ လြတ္လပ္မႈအသစ္ကို အသုံးခ်ၿပီး ေက်းရြာအႏွံ႔ ဆုိင္ကယ္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္သြားလာ ကာ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရးမ်ားကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေဟာၾကားသည္။

ေနာက္ဆုံးျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အစုလိုက္အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္မႈကိစၥက အစိုးရအတြက္ အလြန္အေရးပါ သည့္ အာဆီယံအသင္း အလွည့္က်ဥကၠ႒တာ၀န္ယူခ်ိန္၌ မ်ားစြာ ကသိကေအာက္ျဖစ္ရသည္။ ဆတ္ဆတ္ထိမ ခံေသာ လကၡဏာတစ္ရပ္အျဖစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္ေန႔ညက ျဖစ္ပြား ခဲ့သည့္ ျပႆနာ သတင္းကို ရယူ ရန္ ေက်းရြာ သုိ႔ေရာက္ရွိသြားေသာ New York Times မွ သတင္းေထာက္ ၂ဦးႏွင့္ ဓါတ္ပုံဆရာတစ္ဦး ကို ေဒသခံရဲက တားဆီကာ ေခတၱေခၚယူထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕တစ္၀ိုက္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္တြင္ အိမ္မ်ားမီး ဟုန္းဟုန္း   ေတာက္ေလာင္ခဲ့ရၿပီး ခန္႔မွန္းေျခ ၃၀၀ ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့ရာ အမ်ားစုမွာ မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္သည္။ ယင္းျဖစ္ စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ တုန္႔ျပန္ပုံက တခ်ိဳ႕မ်ိဳး႐ုိးစဥ္ဆက္ေနထုိင္လာေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ တုိ႔ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ တရားမ၀င္ ခိုး၀င္လာသူမ်ားျဖစ္၍ ကုလသမဂၢ၏ အကူအညီႏွင့္ တတိယႏုိင္ငံ သုိ႔ ႏွင္ထုတ္ကာ ေျဖရွင္းသင့္သည္ဟူ၏။ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံ ထားၾက သည့္အတြက္ အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး   ႏုိဗယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ ဆန္း စုၾကည္ က ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔အား ခြဲျခားဆက္ဆံမႈႏွင့္ပတ္ သက္၍ ျပည္ တြင္း၌ ေ၀ဖန္ေလ့မရွိ။ သူမ၏ အေရးတယူမရွိမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္း ဘက္တစ္ဘက္မွ ေျပာပါက တင္းမာမႈ မ်ားကို ပိုမိုျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း   ႏုိင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ား ကို ေျပာဆိုသည္။ သူမ၏ အေနာက္ တိုင္း ေထာက္ခံ သူမ်ားကမူ လာမည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ား၏ ဆန္႔က်င္မႈကို   ေရွာင္ရွားလို သည့္ သေဘာျဖစ္ေၾကာင္း ယုံၾကည္ၾကသည္။


ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္အတြင္း တျခားမြတ္စလင္အုပ္စုမ်ားကုိလည္း အလားတူ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚ ခဲ့ ေသာ္ လည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔ကို အဓိကပစ္မွတ္ထား မလိုမုန္းထားျပဳမႈမ်ားက ပို၍ ေလာင္ကၽြမ္း လြယ္ေစ သည္။ ၎တုိ႔အနက္ အမ်ားစုမွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလုိနီလက္ထက္တြင္ အိႏိၵယမွ ေမာင္းသြင္းခံ လာရသူ မ်ားျဖစ္ၿပီး  ျမန္မာမ်ိဳးႏြယ္အမ်ားစုက ၎တို႔ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမ၀င္ က်ဴးေက်ာ္ လာသူမ်ားအျဖစ္ အထင္ေသး ရႈတ္ခ်ၾကသည္။


၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ၂ ႀကိမ္တိုင္ တိုက္ခိုက္ခံရမႈေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ၏ အိမ္မ်ား ဖ်က္ဆီးခံရၿပီး ၁သိန္း ၄ေသာင္းေက်ာ္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ စစ္ေတြအနီး၀န္က်င္၌ပင္ ဒုကၡသည္စခန္း ၂ဒါဇင္ေက်ာ္ ရွိသည္။ ႏုိင္ငံတကာလူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အဖြဲ႕မ်ားအေပၚတြင္သာ အဓိကမွီခို အားထား   ေနရၿပီး   မၾကာခဏဆိုသလို ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ား၏ ဒုုကၡေပး ေႏွာက္ယွက္ျခင္းခံရသည္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာ တုိ႔မွာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ပိတ္ေလွာင္ခံရသျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕၀င္မ်ားက ကမၻာ့အႀကီးဆုံး ေလဟာျပင္ေထာင္ဟု ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကသည္။


သမၼတ႐ုံးမွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရ ဦးရဲထြဋ္က တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းမႈတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ အစီစဥ္ရွိခဲ့ေသာ္ လည္း ဘဂၤါလီမ်ားက သေဘာမတူဘဲ ေက်ာက္ခဲမ်ားျဖင့္ ပစ္ေပါက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ အစီအစဥ္ ဆုိင္းငံ့ ထားရေၾကာင္း ေျဖၾကားသည္။


ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၈ ၿမိဳ႕နယ္အနက္ ၇ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မြတ္စလင္မ်ားကို သူတုိ႔ေဆးခန္းမ်ား၌ ကုသ ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာအကူအညီေပးေရး ၀န္ထမ္းမ်ားက ဆိုသည္။ မၾကာေသး ခင္က ႐ုိဟင္ဂ်ာ အေရးအထူးစုံစမ္းေနေသာ လူ႕အခြင့္ေရးအဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ Fortify Rights အဖြဲ႕က အာဏာပိုင္ မ်ား၏ ခြဲဲျခားဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ လွ်ိဳ႕၀ွက္အေထာက္အထားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အထိ အစိုးရ၏ တရား၀င္အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ ခြင့္ျပဳခ်က္ရွိမွ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားခြင့္ေပးျခင္းႏွင့္ ကေလးေမြးဖြားမႈကို ကန္႔သတ္ျခင္းအပါအ၀င္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူဦးေရ တုိးပြားမႈကို   ေႏွးေကြးသြားေစရန္ စနစ္တက် ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

သမၼတရုံးမွ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ မစၥတာရဲထြဋ္ကမူ ယင္းေတြ႕ရွိခ်က္အား “ဘဂၤါလီေတြဘက္က တဘက္ သတ္အျမင္”အျဖစ္ ပယ္ခ်လိုက္သည္။ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့ေနေသာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွ လြတ္ေျမာက္ ရာအတြက္ ၈၀,၀၀၀ နီးပါးရွိေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလး သူငယ္ တို႔သည္ လူကုန္ကူးသူမ်ားမွတဆင့္ မေလးရွား၊ ထုိင္းႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ အႏၱရာယ္ မ်ားေသာ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းခရီးျဖင့္ ထြက္ေျပးၾကရသည္။ တစ္ခ်ဳိ႕ စက္ေလွမ်ား တိမ္းေမွာက္ ခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာ ထုိင္းႏိုင္ငံတြင္ ထိန္းသိမ္းခံထားရေၾကာင္း အာရကန္ပေရာဂ်က္မွ ဒါ႐ုိက္တာ Chris Lewa က ဆိုသည္။

ခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန္႔သတ္ခံ ဘ၀မ်ား အသက္ ၅၄ ႏွစ္အရြယ္ မုဟမၼဒ္ဖာရြတ္ခ္၏  မိသားစုမွာမူ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ ေနထုိင္သူမ်ားထက္ အေျခအေနေကာင္းသည္ဟု ဆုိရေပမည္။ ၎တုိ႔က စစ္ေတြၿမိဳ႕၏ စည္ပင္ေသာေစ်း၊ ဗလီ၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ကေလးမ်ားေရာ မြတ္စလင္ကေလးမ်ားပါ တက္ေရာက္သင္ၾကား သည့္ မူလတန္းေက်ာင္းတို႔ရွိရာ အစဥ္အလာႀကီးမားေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ရပ္ကြက္ေလးတြင္ ေနထုိင္ခဲ့ သူမ်ားျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ယခင္ဘ၀ကို ပုံေဖာ္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။

၎တုိ႔က ႏွစ္ထပ္အုတ္ခံတုိက္ေလး၏ အေပၚထပ္တြင္ေနထိုင္ၿပီး ေအာက္ထပ္တြင္ စီးပြားေရး လုပ္ ကိုင္သည္။ ေျမေနရာမွာ အဘိုး၏ အေဖထံမွ အဆင့္ဆင့္ပိုင္ဆုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎က ဆုိသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္မူ ရခိုင္လုံထိန္းမ်ား၏အကူအညီျဖင့္ လူအုပ္ႀကီးက ဥစၥာပစၥည္းမ်ားကို မီးရႈိ႕ဖ်က္ ဆီးခဲ့ၾကၿပီး လအနည္းငယ္အၾကာတြင္ အစုိးရက ၀န္းက်င္တစ္ခုလုံးရွိ လက္က်န္ အေဆာက္ အဦမ်ားကုိ ဘူဒိုဇာျဖင့္ ရွင္းပစ္သည္။

မၾကာေသးခင္က အဆိုပါ ၀န္းက်င္တစ္ခုလုံးသည္ ျမက္ပင္ ေပါင္းပင္မ်ား အၿပိဳင္းအ႐ိုင္းထကာ ပလက္စတစ္ အမႈိက္မ်ား ေလထဲ၌ တလူလူလြင့္ေနသည္။ ရခုိင္ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတုိ႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး စည္စည္ ပင္ပင္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားခဲ့ၾကေသာ ေစ်းေနရာေလး၌ ေခ်ာက္ျခားဖြယ္ရာ ၿငိမ္သက္မႈ တစ္ခုက လႊမ္းမိုးထားသည္။ထုိေနရာေလးကို ေခတၱခဏသြားၾကည့္ရန္အတြက္ ရဲအရာရွိတစ္ဦးထံ လဘ္ ထုိးႏိုင္ေသာ္ လည္း မုဟမၼဒ္ဖာ ရြတ္ခ္ ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္မသြား။“ကၽြန္ေတာ္ ဘာေၾကာင့္ ျပန္မ သြား ရတာလဲ သိလား”ဟု ေမးရင္း ဒန္းဆုိးထားေသာ မုတ္ဆိတ္ကုိ စမ္းျပကာ မြတ္စ လင္ျဖစ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အနားမကပ္ႏုိင္ဆုိသည့္ သေဘာေျပာသည္။ “တကယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ၿပန္ သြားခဲ့ရင္ ” သူ႔လည္ပင္းကို ျဖတ္ပစ္သည့္ လက္ဟန္ျဖင့္ျပရင္း “အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ့္ အေလာင္း ကုိ ခင္ဗ်ား ေတြ႕ ရလိမ့္မယ္”ဟု ဆိုသည္။

၎သည္ ႐ခိုင္အစိုးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား ေနထုိင္ရန္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ဒုကၡသည္စခန္းအနီးရွိ မြတ္စလင္ရြာေလးတြင္ ေတာင့္တင္းခိုင္မာမႈမရွိေသာ ၀ါးအိမ္သစ္ေလးကို ေဆာက္လုပ္ေနထုိင္ခဲ့ သည္။“ကၽြန္ေတာ္တစ္ခါမွ၀ါးအိမ္နဲ႔မေနဖူးဘူး”ဟု၎ကဆုိသည္။ဖာရြတ္ခ္ ၏ သား အသက္ ၂၈ ႏွစ္ အရြယ္ ေရႊေမာင္သန္းဆုိသူသည္ စစ္ေတြ တကၠသိုလ္မွ ဇီ၀ေဗဒ ဘာသာရပ္ျဖင့္ ဘြဲ႕ရခဲ့သည္။ ၎ဘြဲ႕ရခ်ိန္က ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အစိုးရက ေက်ာင္းမ်ားမွ မႏွင္ထုတ္ေသး။ ၎သည္ စခန္းမွ ခိုးထြက္ေလ့မရွိေသာ္လည္း မိခင္ျဖစ္သူ ေန မေကာင္းျဖစ္ခ်ိန္ ကမူ ေဆး႐ုံသြား ရန္အတြက္ ၂ ႀကိမ္တိုင္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။ မိခင္ျဖစ္သူမွာ ေဆး၀ါးလုံေလာက္မႈ မရွိသည့္အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆရာ၀န္ဆိုလို႔ ေဒါက္တာထြန္းေအာင္ တစ္ေယာက္သာရွိသည္။ ၎မွာ လည္း ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒအရ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ား ေဆးတကၠသိုလ္တက္ခြင့္မျပဳခင္က ဆရာ၀န္ ျဖစ္ခဲ့ သူပင္။ ၎မွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အၾကမ္းဖက္မႈႀကီးၿပီးေနာက္ အဖမ္းခံရသည္။ ၎အား လႊတ္ေပးရန္ အေမရိကန္ က အစိုးရထံ ေတာင္းဆုိထားေသာ္လည္း အၾကမ္ဖက္မႈ လံႈ႕ေဆာ္သည့္အတြက္ဟု ဆုိကာ ေထာင္ သြင္း အက်ဥ္းခ်ထားဆဲျဖစ္သည္။

စိုးထိတ္ဗ်ာေပြကာလရွည္ လူဦးေရ ၂.၁ သန္းခန္႔ရွိၿပီး မိမိတုိ႔ ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ပတ္သက္၍   ဂုဏ္ ယူေလ့ရွိေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတုိ႔သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတုိ႔၏ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေသာ ေမြးဖြားႏႈန္း မ်ားေၾကာင့္   ေၾကာက္ ရြံ႕ေန ၾကရေၾကာင္း မၾကာေသးခင္က စင္ကာပူ ႏုိင္ငံတကာေလ့လာေရးေက်ာင္းမွ အႀကီး တန္း   သုေတသီ တစ္ဦးျဖစ္သူ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ေက်ာ္ဆန္းေ၀၏ ေဆာင္းပါးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ တစ္တုိင္းျပည္လုံးမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အမ်ားစုကလည္း အလားတူ စိုးရိမ္ပူပန္ၾကသည္ဟူ၏။

၁၉၈၃ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈ မရွိခဲ့သျဖင့္ ဖြား/ေသ ႏႈန္းစာရင္းမ်ားမွာ တိတိ က်က်မ ရွိ။ ျမန္မာႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာက ၅၅ သန္းရွိေသာ ျမန္မာ့လူဦးေရတြင္ ၈၉ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ဗုဒၶ ဘာသာ၀င္ မ်ားျဖစ္ၿပီး ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကသာ မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေယဘုယ်အားျဖင့္ လက္ခံထား သည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာတုိ႔မွာ ထုိမြတ္စလင္ရာခုိင္ႏႈန္းအနက္မွပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ားစုႀကီး က ေၾကာက္ရြံ႕ေနရျခင္းမွာ ယုတၱိမတန္သည့္တိုင္ေအာင္ ယင္းမွာ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသီ က ဆိုသည္။“ဗမာ ဗုဒၶဘာသာ ၀င္ေတြၾကား မွာ မၾကာခင္ ဗုဒၶဘာ သာကြယ္ေပ်ာက္ေတာ့ မယ္ဆုိတဲ့ ယုံၾကည္ခ်က္ ပ်ံ႔ႏွံ႔ေနပါတယ္ ”ဟု ၎က ေရးသားေဖာ္ျပသည္။

တုိင္းျပည္ကို မြတ္စလင္တုိ႔ သိမ္းပိုက္ႏုိင္သည့္ အခြင့္အလန္းနည္းပါးေသာ္လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ တည္ရွိေနေသာ မြတ္စလင္ပမာဏက ၎တုိ႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ရပ္တည္မႈကို ဖန္တီးေပးစြမ္းႏုိင္သည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဗဟုိအစုိးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔အား ႏုိင္ငံသားအခြင့္ေရး မေပးေသာ္ လည္း မဲေပးခြင့္ျပဳခဲ့သည္။ စစ္ေတြတြင္ ႐ခိုင္ကုိယ္စားလွယ္က ဆႏၵမဲ ၅၂ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖင့္ အႏုိင္ ရခဲ့ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာကိုယ္စားလွယ္က ဆႏၵမဲ ၄၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ပါတီမွ ဦးခိုင္ျပည္စုိးက ဆုိသည္။ ဦးခိုင္ျပည္စုိးအပါအ၀င္ အျခားအာဏာပိုင္မ်ားက လာမည့္ႏွစ္တြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာတို႔ အား မဲေပးခြင့္ျပဳေတာ့မည္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ရခိုင္လူငယ္ အမ်ားစုမွာ ဆင္းရဲခၽြတ္ၿခံဳက်ေနသာ ေဒသကို စြန္႔ခြာၿပီး တျခားေဒသမ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရန္ အတြက္ ေရာက္ရွိ သြားေသာေၾကာင့္ မဲရလာဒ္မွာ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားႏုိင္သည္။

ဒူခ်ီရာတန္ တုိက္ခိုက္မႈမတုိင္မီရက္မ်ားက အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာလႈပ္ရွားမႈ ၉၆၉ မွ ဘုန္းႀကီးမ်ား အနီးနားရွိ ၿမိဳ႕သို႔ လာေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ အရာရွိအခ်ိဳ႕က မႏွစ္သက္ေသာ္လည္း ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ သင့္ျမတ္ေသာ အဆုိပါ ဘုန္းႀကီးမ်ားက ျမန္မာျပည္အႏွံ႔လွည့္လည္ကာ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး လႈံ႕ေဆာ္ တရားမ်ား ေဟာၾကားသည္။သတ္ျဖတ္မႈမ်ားႏွင့္ ဘုန္းႀကီးမ်ားအၾကား တိုက္႐ိုက္ဆက္ႏြယ္ မႈမေတြ႕ ရေသာ္လည္း ၎တို႔၏ မုန္းတီးေရးလႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ားက ေၾကြးေၾကာ္ေနေသာ ရခုိင္သား မ်ားအား လူမ်ိဳးေရး မုန္းတီးမႈမ်ား ပိုမိုတုိးပြား ကိန္းေအာင္းေစခဲ့သည္။ ယခုအခါ ယင္းလႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ား က ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး   အတြက္ အလြန္ အႏၱရာယ္ႀကီးမားသည္ဟု ခံစားရေၾကာင္း အလယ္အလတ္သမား ရခိုင္သား တုိ႔က ဆိုသည္။

ကုလသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဒူခ်ီရာတန္တြင္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာ အစိုးရအား ဖိအားေပးဆဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအစုိးရက လ်င္ျမန္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ၂ခုကို ျပဳၿပီးေနာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမဟုတ္ေသာ အျခားမြတ္စလင္တစ္ဦးပါ၀င္သည့္ ေနာက္ထပ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။အဆိုပါ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈတြင္ ရႈတ္ေထြးႏုိင္ေသာအခ်က္တစ္ခ်က္မွာ ကုလသမဂၢ အစီရင္ ခံစာ တြင္ ေဖာ္ျပ ထားခ်က္ အရ ျပႆနာျဖစ္ၿပီးေနာက္ ရခိုင္လုံထိန္းမ်ားသည္ လူသတ္မႈကို ဖုံးကြယ္ရန္အတြက္ လူေသ အေလာင္း ၂၀ ကို ေတာင္ပတ္၀န္းက်င္သို႔ သယ္ေဆာင္သြားေၾကာင္း အနီးနားရွိ ရြာသား မ်ားက ေတြ႕ျမင္ ခဲ့ရသည္။ ခုတ္ထစ္ သတ္ျဖတ္ မႈၿပီးၿပီးခ်င္း ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၂ ဦးႏွင့္ ဒုကၡ ေရာက္လာေသာ ရြာသားမ်ားက နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္ မ်ားအဖြဲ႕မွ ဖြင့္လွစ္ထား သည့္   ေက်းလက္ က်န္းမာေရး ေဆးခန္းသို႔ အကူအညီေတာင္းရန္ ေရာက္လာခဲ့ေၾကာင္း ယင္း အဖြဲ႕ကဆုိ သည္။

တစ္ခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည့္အတြက္ စိတ္ ဒဏ္ ရာ ရရွိ ခဲ့ေၾကာင္း အကူအညီေပးေရး ၀န္ထမ္းမ်ားက ေျပာဆုိသည္။ တခ်ိဳ႕ရြာသားမ်ားမွာ မိမိတို႔ပိုင္ ပစၥည္း မ်ားကုိ ျပန္လည္စစ္ေဆးရန္ႏွင့္ အေျခအေနကို စူးစမ္းရန္ ျပန္သြားခဲ့ သည္။ သားျဖစ္သူအား ကြမ္းယာဆုိင္မွ ဖမ္းေခၚသြားျခင္းခံရသူ ေဇာ္ပသာမွာ ၎၏ ႏြားမ်ားခိုးခံရၿပီး ၎ပိုင္ပစၥည္းမ်ားလည္း လုယက္ခံရေၾကာင္း ေတြ႕ခဲ့ရသည္။

သူမအိမ္ႏွင့္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ရွိေသာ ေက်ာင္းေလးတြင္ ေသြးမ်ား ေပက်ံစြန္းထင္းေနမႈက သူမ အား ေ၀းေ၀း၌ ေနရန္ သတိေပးလ်က္ရွိသည္။“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ကပ္ေနတဲ့ ေဒသမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ လူဦးေရ တိုးပြားမႈကို ရခိုင္ေတြ စိုးရိမ္တာနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး အတုိင္းအတာတစ္ခုထိေတာ့ နားလည္ပါ တယ္၊ ဒါေပမယ့္ တၿပိဳင္တည္းမွာ ၁.၃ သန္းေလာက္ ရွိတဲ့ ဒီလူေတြကို အေပ်ာက္ရွင္း ဖုိ႔ကေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး”ဟု ႏုိင္ငံတကာအကူအညီ ေပးေရး ၀န္ထမ္းက ေျပာဆိုသည္။

===========
ဒူခ်ီရာတန္း တြင္ အၾကမ္းဖက္မူ၏ အေထာက္အထားတစ္ရပ္အျဖစ္ ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္ စာအုပ္မ်ား ကို မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးထားပံု(ဓာတ္ပံု- Adam Dean/ The New York Times)
New York Times တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိေသာ “Rise in Bigotry Fuels Massacre Inside Myanmar” ကုိ စိုင္ဖုလႅာဟ္(ျမန္မာမြတ္စလင္မီဒီယာ)က ဘာသာျပန္ဆုိသည္။

 
This entry was posted in အထူးသတင္း, အထူးေဆာင္းပါး. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s